عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
492
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ الآية - مقاتل گفت : اين آيت در شأن سعد بن الربيع بن عمرو الانصارى فرو آمد . زن وى حبيبة بنت زيد بن ابى زهير الانصارية نافرمانى كرد ، و نشوز نمود . سعد لطمهاى بر وى زد . حبيبه بخشم برفت ، بخانهء پدر بار شد . پدرش پيش مصطفى ( ص ) شد ، و شكايت كرد از سعد ، و گفت : افرشته كريمتى فلطمها ، دختر گرامى خويش را فراش وى ساختم ، و او را بزد . رسول خدا ( ص ) گفت : او را بر شوهر قصاص است . حبيبه رفت تا قصاص خواهد . رسول ( ص ) او را باز خواند و گفت : توقّف كن تا جبرئيل فرود آيد ، و از آسمان حكم آرد . آن ساعت جبرئيل فرو آمد ، و آيت آورد : الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ . فقال النّبيّ ( ص ) : « اراد اللَّه امرا و اردنا امرا ، و الّذى اراده اللَّه خير » . معنى آيت آنست كه مردان بر زنان مسلّطاند ، و بر سر ايشان بداشته ، تا ايشان را تأديب و تعليم ميكنند ، و آنچه صلاح ايشانست بايشان مينمايند ، و فرا آن ميدارند ، و ميان ايشان قصاص نيست مگر در نفس و در جرح . و مردان را بر زنان فضل است با فزونى عقل ، و دين ، و يقين ، و قوّت عبادت ، و كمال شهادت ، و استحقاق نبوّت و خلافت ، و امارت ، و ديت و ميراث دو چندان زنان ، و طلاق در دست مردان ، و زنان را يك شوى ، و مردان را چهار زن ؛ و زنان را در خانه نشستن آئين ، كه اللَّه تعالى گفت : وَ قَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ ، و مردان را بيرون شدن و جهاد كردن كه اللَّه گفت : انْفِرُوا خِفافاً وَ ثِقالًا وَ جاهِدُوا بِأَمْوالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ . قال رسول اللَّه ( ص ) : « المرأة مسكينة ما لم يكن لها زوج . » قيل يا رسول اللَّه : و ان كان لها مال ؟ قال : « و ان كان لها مال » ؛ و قال : « خير النّساء امرأة ان نظرت اليها سرتك ، و ان امرتها اطاعتك ، و اذا غبت عنها حفظتك فى مالها و نفسها » ، ثمّ تلا ( ص ) : « الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ